- Puan
- 28
- Yaş
- 118
# İNTERNET NASIL ÇALIŞIR? (MALA ANLATIR GİBİ) 
İnsanların çoğu interneti şöyle sanıyor:
Google'a giriyorum
Site açılıyor
Bitti
Ama arka planda saniyenin altında onlarca işlem gerçekleşiyor.
Bu konuyu anladığında:
- IP nedir?
- Port nedir?
- DNS nedir?
- TCP nedir?
- UDP nedir?
- Router nedir?
- VPN nedir?
gibi kavramların tamamı kafanda oturacak.
==================================================
# İNTERNET NEDİR?
İnternet aslında dünyanın en büyük bilgisayar ağıdır.
Bu kadar.
Dünyadaki milyonlarca cihaz birbirine bağlıdır.
Örnek:
Senin bilgisayarın
↓
Modem
↓
ISS (Türk Telekom, TurkNet vb.)
↓
Dünya
↓
Google Sunucusu
==================================================
# IP ADRESİ NEDİR?
IP adresi internetteki ev adresidir.
Nasıl ki kargocu senin evini adresle buluyorsa
İnternette de cihazlar birbirini IP ile bulur.
Örnek:
192.168.1.10
veya
8.8.8.8
Bunlar IP adresidir.
==================================================
# NEDEN IP GEREKLİ?
Düşün:
Google'a mesaj göndereceksin.
Ama adres yok.
Nereye gidecek?
Gidemez.
Bu yüzden her cihazın bir IP adresi vardır.
==================================================
# PUBLIC IP VE PRIVATE IP
Private IP:
Ev içindeki adreslerdir.
Örnek:
192.168.1.5
10.0.0.2
172.16.1.10
Bunlar sadece yerel ağda çalışır.
--------------------------------------------------
Public IP:
İnternette görünen gerçek adresindir.
Örnek:
85.102.33.55
Bu IP üzerinden dünya seni görür.
==================================================
# DOMAIN NEDİR?
Şunu yazıyorsun:
google.com
Ama internet aslında isim anlamaz.
IP anlar.
Google'ın da IP adresleri vardır.
Ama kimse:
142.250.187.14
ezberlemek istemez.
Bu yüzden isim kullanıyoruz.
==================================================
# DNS NEDİR?
DNS internetin telefon rehberidir.
Sen:
google.com
yazarsın.
DNS:
"Google'ın IP adresi şu"
der.
==================================================
# GERÇEK HAYAT ÖRNEĞİ
Arkadaşının adı:
Ahmet
Ama telefonunda kayıtlı numarası:
0555 XXX XX XX
Sen Ahmet'i biliyorsun.
Telefon ise numarayı biliyor.
DNS de aynısını yapıyor.
==================================================
# GOOGLE'A GİRİNCE NE OLUYOR?
Adım adım:
1) Tarayıcı açılır
2) google.com yazılır
3) DNS'e sorulur
4) Google'ın IP'si bulunur
5) Bağlantı kurulur
6) Google cevap verir
7) Site ekrana gelir
Hepsi yaklaşık 1 saniyeden kısa sürer.
==================================================
# PORT NEDİR?
Bir binayı düşün.
Adres belli:
192.168.1.10
Ama binada yüzlerce oda var.
Hangi odaya gideceksin?
İşte port bunu belirler.
==================================================
# PORT = KAPI NUMARASI
IP:
Apartman adresi
Port:
Daire numarası
==================================================
# ÖRNEK PORTLAR
80
HTTP
--------------------------------------------------
443
HTTPS
--------------------------------------------------
21
FTP
--------------------------------------------------
22
SSH
--------------------------------------------------
25
SMTP
--------------------------------------------------
53
DNS
==================================================
# TCP NEDİR?
TCP güvenilir veri taşıma yöntemidir.
Şöyle düşün:
Kargoyla paket gönderiyorsun.
Karşı taraf:
"Paket geldi"
diyor.
Gerekirse tekrar gönderiliyor.
==================================================
# TCP NASIL ÇALIŞIR?
Sen:
Mesaj gönderdim.
Karşı taraf:
Aldım.
Sen:
Tamam.
Bu şekilde sürekli doğrulama yapılır.
==================================================
# TCP NEREDE KULLANILIR?
- Web siteleri
- Bankacılık
- SSH
- Dosya transferleri
- E-posta
Çünkü veri kaybı istenmez.
==================================================
# UDP NEDİR?
UDP hızlıdır.
Ama doğrulama yapmaz.
Gönderir ve unutur.
==================================================
# UDP ÖRNEĞİ
Arkadaşına bağırıyorsun:
"Topu at!"
Duydu mu?
Bilmiyorsun.
Ama hızlı.
UDP mantığı budur.
==================================================
# UDP NEREDE KULLANILIR?
- Online oyunlar
- Discord ses görüşmeleri
- Video yayınları
- Canlı yayınlar
Çünkü hız önemlidir.
==================================================
# TCP VE UDP FARKI
TCP
- Güvenli
- Kontrollü
- Biraz daha yavaş
UDP
- Çok hızlı
- Kontrol az
- Paket kaybı olabilir
==================================================
# MODEM NEDİR?
Evini internete bağlayan cihazdır.
Modem olmazsa ISS ile konuşamazsın.
==================================================
# ROUTER NEDİR?
İnterneti cihazlara dağıtır.
Örnek:
Evde:
- Telefon
- Bilgisayar
- Tablet
- Televizyon
var.
Router interneti hepsine paylaştırır.
==================================================
# SWITCH NEDİR?
Ağ içindeki cihazları birbirine bağlar.
Daha çok şirketlerde kullanılır.
==================================================
# PAKET NEDİR?
İnternette veri tek parça gitmez.
Küçük parçalara bölünür.
Bu parçalara:
Packet (Paket)
denir.
==================================================
# ÖRNEK
Bir fotoğraf gönderiyorsun.
10 MB
Tek parça gitmez.
Yüzlerce hatta binlerce pakete ayrılır.
Karşı tarafta tekrar birleşir.
==================================================
# PING NEDİR?
Karşı taraf canlı mı?
sorusunu sorar.
==================================================
# ÖRNEK
Bilgisayar:
"Google orada mı?"
Google:
"Buradayım."
İşte ping budur.
==================================================
# LATENCY (GECİKME) NEDİR?
Mesajın gidip gelme süresidir.
Örnek:
10 ms
Çok iyi.
--------------------------------------------------
50 ms
İyi.
--------------------------------------------------
150 ms
Oyunlarda hissedilir.
--------------------------------------------------
300 ms+
Can sıkıcıdır.
==================================================
# HTTPS NEDİR?
Tarayıcıdaki kilit işareti:
HTTPS kullanıldığını gösterir.
==================================================
# HTTPS NE YAPIYOR?
Seninle site arasındaki veriyi şifreliyor.
Böylece aradaki biri:
- Şifreni
- Kart bilgilerini
- Mesajlarını
okuyamıyor.
==================================================
# VPN NEDİR?
VPN araya giren güvenli bir tüneldir.
==================================================
# NORMAL BAĞLANTI
Sen
↓
İnternet Sağlayıcın
↓
Site
==================================================
# VPN'Lİ BAĞLANTI
Sen
↓
VPN Sunucusu
↓
Site
==================================================
Bu yüzden site senin yerine VPN'in IP adresini görür.
==================================================
# İNTERNETİN ÖZETİ
google.com yazarsın
↓
DNS IP'yi bulur
↓
IP adresine gidilir
↓
Port seçilir
↓
TCP veya UDP bağlantısı kurulur
↓
Paketler gönderilir
↓
HTTPS veriyi korur
↓
Site açılır
==================================================
# AKILDA KALMASI İÇİN
IP
=
İnternetteki ev adresi
Domain
=
İnsanların kullandığı isim
DNS
=
Telefon rehberi
Port
=
Kapı numarası
TCP
=
Güvenli kargo
UDP
=
Hızlı kurye
Router
=
İnterneti dağıtan cihaz
Packet
=
Verinin küçük parçaları
Ping
=
Orada mısın kontrolü
HTTPS
=
Şifreli iletişim
VPN
=
Güvenli tünel
==================================================
TEK CÜMLELİK ÖZET
İnternet; IP adresleri, DNS sunucuları, portlar ve veri paketleri kullanarak dünyanın dört bir yanındaki cihazların birbiriyle haberleşmesini sağlayan devasa bir ağdır.
İnsanların çoğu interneti şöyle sanıyor:
Google'a giriyorum
Site açılıyor
Bitti
Ama arka planda saniyenin altında onlarca işlem gerçekleşiyor.
Bu konuyu anladığında:
- IP nedir?
- Port nedir?
- DNS nedir?
- TCP nedir?
- UDP nedir?
- Router nedir?
- VPN nedir?
gibi kavramların tamamı kafanda oturacak.
==================================================
# İNTERNET NEDİR?
İnternet aslında dünyanın en büyük bilgisayar ağıdır.
Bu kadar.
Dünyadaki milyonlarca cihaz birbirine bağlıdır.
Örnek:
Senin bilgisayarın
↓
Modem
↓
ISS (Türk Telekom, TurkNet vb.)
↓
Dünya
↓
Google Sunucusu
==================================================
# IP ADRESİ NEDİR?
IP adresi internetteki ev adresidir.
Nasıl ki kargocu senin evini adresle buluyorsa
İnternette de cihazlar birbirini IP ile bulur.
Örnek:
192.168.1.10
veya
8.8.8.8
Bunlar IP adresidir.
==================================================
# NEDEN IP GEREKLİ?
Düşün:
Google'a mesaj göndereceksin.
Ama adres yok.
Nereye gidecek?
Gidemez.
Bu yüzden her cihazın bir IP adresi vardır.
==================================================
# PUBLIC IP VE PRIVATE IP
Private IP:
Ev içindeki adreslerdir.
Örnek:
192.168.1.5
10.0.0.2
172.16.1.10
Bunlar sadece yerel ağda çalışır.
--------------------------------------------------
Public IP:
İnternette görünen gerçek adresindir.
Örnek:
85.102.33.55
Bu IP üzerinden dünya seni görür.
==================================================
# DOMAIN NEDİR?
Şunu yazıyorsun:
google.com
Ama internet aslında isim anlamaz.
IP anlar.
Google'ın da IP adresleri vardır.
Ama kimse:
142.250.187.14
ezberlemek istemez.
Bu yüzden isim kullanıyoruz.
==================================================
# DNS NEDİR?
DNS internetin telefon rehberidir.
Sen:
google.com
yazarsın.
DNS:
"Google'ın IP adresi şu"
der.
==================================================
# GERÇEK HAYAT ÖRNEĞİ
Arkadaşının adı:
Ahmet
Ama telefonunda kayıtlı numarası:
0555 XXX XX XX
Sen Ahmet'i biliyorsun.
Telefon ise numarayı biliyor.
DNS de aynısını yapıyor.
==================================================
# GOOGLE'A GİRİNCE NE OLUYOR?
Adım adım:
1) Tarayıcı açılır
2) google.com yazılır
3) DNS'e sorulur
4) Google'ın IP'si bulunur
5) Bağlantı kurulur
6) Google cevap verir
7) Site ekrana gelir
Hepsi yaklaşık 1 saniyeden kısa sürer.
==================================================
# PORT NEDİR?
Bir binayı düşün.
Adres belli:
192.168.1.10
Ama binada yüzlerce oda var.
Hangi odaya gideceksin?
İşte port bunu belirler.
==================================================
# PORT = KAPI NUMARASI
IP:
Apartman adresi
Port:
Daire numarası
==================================================
# ÖRNEK PORTLAR
80
HTTP
--------------------------------------------------
443
HTTPS
--------------------------------------------------
21
FTP
--------------------------------------------------
22
SSH
--------------------------------------------------
25
SMTP
--------------------------------------------------
53
DNS
==================================================
# TCP NEDİR?
TCP güvenilir veri taşıma yöntemidir.
Şöyle düşün:
Kargoyla paket gönderiyorsun.
Karşı taraf:
"Paket geldi"
diyor.
Gerekirse tekrar gönderiliyor.
==================================================
# TCP NASIL ÇALIŞIR?
Sen:
Mesaj gönderdim.
Karşı taraf:
Aldım.
Sen:
Tamam.
Bu şekilde sürekli doğrulama yapılır.
==================================================
# TCP NEREDE KULLANILIR?
- Web siteleri
- Bankacılık
- SSH
- Dosya transferleri
- E-posta
Çünkü veri kaybı istenmez.
==================================================
# UDP NEDİR?
UDP hızlıdır.
Ama doğrulama yapmaz.
Gönderir ve unutur.
==================================================
# UDP ÖRNEĞİ
Arkadaşına bağırıyorsun:
"Topu at!"
Duydu mu?
Bilmiyorsun.
Ama hızlı.
UDP mantığı budur.
==================================================
# UDP NEREDE KULLANILIR?
- Online oyunlar
- Discord ses görüşmeleri
- Video yayınları
- Canlı yayınlar
Çünkü hız önemlidir.
==================================================
# TCP VE UDP FARKI
TCP
- Güvenli
- Kontrollü
- Biraz daha yavaş
UDP
- Çok hızlı
- Kontrol az
- Paket kaybı olabilir
==================================================
# MODEM NEDİR?
Evini internete bağlayan cihazdır.
Modem olmazsa ISS ile konuşamazsın.
==================================================
# ROUTER NEDİR?
İnterneti cihazlara dağıtır.
Örnek:
Evde:
- Telefon
- Bilgisayar
- Tablet
- Televizyon
var.
Router interneti hepsine paylaştırır.
==================================================
# SWITCH NEDİR?
Ağ içindeki cihazları birbirine bağlar.
Daha çok şirketlerde kullanılır.
==================================================
# PAKET NEDİR?
İnternette veri tek parça gitmez.
Küçük parçalara bölünür.
Bu parçalara:
Packet (Paket)
denir.
==================================================
# ÖRNEK
Bir fotoğraf gönderiyorsun.
10 MB
Tek parça gitmez.
Yüzlerce hatta binlerce pakete ayrılır.
Karşı tarafta tekrar birleşir.
==================================================
# PING NEDİR?
Karşı taraf canlı mı?
sorusunu sorar.
==================================================
# ÖRNEK
Bilgisayar:
"Google orada mı?"
Google:
"Buradayım."
İşte ping budur.
==================================================
# LATENCY (GECİKME) NEDİR?
Mesajın gidip gelme süresidir.
Örnek:
10 ms
Çok iyi.
--------------------------------------------------
50 ms
İyi.
--------------------------------------------------
150 ms
Oyunlarda hissedilir.
--------------------------------------------------
300 ms+
Can sıkıcıdır.
==================================================
# HTTPS NEDİR?
Tarayıcıdaki kilit işareti:
HTTPS kullanıldığını gösterir.
==================================================
# HTTPS NE YAPIYOR?
Seninle site arasındaki veriyi şifreliyor.
Böylece aradaki biri:
- Şifreni
- Kart bilgilerini
- Mesajlarını
okuyamıyor.
==================================================
# VPN NEDİR?
VPN araya giren güvenli bir tüneldir.
==================================================
# NORMAL BAĞLANTI
Sen
↓
İnternet Sağlayıcın
↓
Site
==================================================
# VPN'Lİ BAĞLANTI
Sen
↓
VPN Sunucusu
↓
Site
==================================================
Bu yüzden site senin yerine VPN'in IP adresini görür.
==================================================
# İNTERNETİN ÖZETİ
google.com yazarsın
↓
DNS IP'yi bulur
↓
IP adresine gidilir
↓
Port seçilir
↓
TCP veya UDP bağlantısı kurulur
↓
Paketler gönderilir
↓
HTTPS veriyi korur
↓
Site açılır
==================================================
# AKILDA KALMASI İÇİN
IP
=
İnternetteki ev adresi
Domain
=
İnsanların kullandığı isim
DNS
=
Telefon rehberi
Port
=
Kapı numarası
TCP
=
Güvenli kargo
UDP
=
Hızlı kurye
Router
=
İnterneti dağıtan cihaz
Packet
=
Verinin küçük parçaları
Ping
=
Orada mısın kontrolü
HTTPS
=
Şifreli iletişim
VPN
=
Güvenli tünel
==================================================
TEK CÜMLELİK ÖZET
İnternet; IP adresleri, DNS sunucuları, portlar ve veri paketleri kullanarak dünyanın dört bir yanındaki cihazların birbiriyle haberleşmesini sağlayan devasa bir ağdır.
